Diş Eti Çekilmesi (Resepsiyon) Nedir?
Diş eti dokusunun mine-sement sınırının (MEK) apikaline doğru kaymasıyla kök yüzeyinin açığa çıkmasıdır. Tek dişte lokalize olabileceği gibi çok sayıda dişi etkileyerek yaygın bir tablo oluşturabilir. Açıktaki kök yüzeyi hem estetik kaygılara hem de soğuk-sıcak hassasiyetine yol açar.
Neden Olur? Başlıca Nedenler
Periodontal Hastalık
Gingivitis ve periodontitis kaynaklı doku yıkımı en sık nedendir. İnflamasyon hem diş etini hem de altta yatan kemiği eritir; diş eti çekilmesi bu yıkımın yüzeysel göstergesidir.
Yanlış Fırçalama Tekniği
Sert kıllı fırça + yatay/aşındırıcı hareketler + aşırı baskı mekanik travma yaratır. Uzun vadede dişeti dokusunu aşındırır. Yumuşak kıllı fırça ve dairesel hareketlerle önlenebilir.
İnce Diş Eti Biyotipi
Genetik olarak ince diş eti dokusuna (ince biyotip) sahip bireylerde çekilme daha kolay gelişir. Kemik desteği yeterli olsa bile ince doku çekilmeye daha yatkındır.
Ortodontik Tedavi
Dişlerin kemik sınırı dışına taşınması diş eti desteğini azaltabilir. Özellikle alt kesici dişlerde sık görülür.
Bruksizm
Dişleri destekleyen dokuya binen aşırı oklüzal kuvvetler periodontal ligamenti zorlar ve çekilmeyi hızlandırır.
Frenum Çekişi
Yüksek yapışmalı frenumlar (üst ya da alt dudak bağı) diş eti dokusunu sürekli çekerek resepsiyona zemin hazırlar.
Çekilmenin Sınıflandırılması (Cairo Sınıflaması)
Modern periodontal pratikte Cairo sınıflaması kullanılır ve tedavi prognozunu belirler:
RT1 — Tam Kök Örtümü Mümkün
İnterdental kemik ve doku sağlamdır. Cerrahi ile tam kök örtümü yüksek başarı oranıyla elde edilebilir.
RT2 — Kısmi Örtüm Mümkün
İnterdental bölgede doku kaybı mevcut. Tam örtüm garanti edilemez; kısmi örtüm ve estetik iyileşme hedeflenir.
RT3 — Sınırlı Kök Örtümü
Hem bukkal hem interdental bölgede belirgin doku kaybı. Cerrahi doku hacmini artırabilir ama tam örtüm genellikle mümkün değildir.
Belirtiler ve Semptomlar
✓Dişlerin eskiye göre daha uzun görünmesi
✓Soğuk içecekler veya tatlı gıdalara karşı hassasiyet artışı
✓Diş boynu bölgesinde renk değişikliği (açık sarı-krem rengi kök yüzeyi)
✓Diş fırçalarken ağrı veya kanama
✓Görsel asimetri — dişler arasındaki diş eti seviye farkları
Tedavi: Diş Eti Grefti Cerrahisi
Çekilmenin derecesine ve doku yapısına göre farklı cerrahi teknikler uygulanır:
Tünel Tekniği (Modifiye Koronal Tünel — MCAT)
Uzm. Dt. Berkay Kılıç'ın uzmanlık alanı. İnsizyon yapılmadan tünel aracılığıyla bağ dokusu grefti yerleştirilir. Minimal invaziv, perioperatif rahatsızlık az, iyileşme hızlı, estetik sonuç üstün. RT1 vakalarında tercih edilen tekniktir.
Laterale Kaydırılan Tünel Tekniği
Lokalize tek diş çekilmelerinde komşu bölgedeki dokudan yararlanır. Tek donör sahası ameliyatını ortadan kaldırır.
Koronal Kaydırma Flebi (CAF)
Mevcut diş eti dokusu koronale kaydırılarak kök yüzeyi örtülür. Genellikle bağ dokusu greftiyle kombine edilir.
Serbest Dişeti Grefti
Damaktan alınan tam kalınlık doku nakli. İnce biyotipli bölgelerde doku hacmi artırmak amacıyla tercih edilir; daha fazla hassasiyet olabilir.
Tedavi Sonrası İyileşme
- İşlem lokal anestezi altında yapılır — sırasında ağrı hissedilmez.
- İlk 2 hafta yumuşak gıda dönemi; bölgeyi fırçalamaktan kaçının.
- 3–4 hafta sonra kontrol muayenesi yapılır.
- Tam estetik sonuç 3–6 ay içinde değerlendirilir.
!Sigara kullanımı greft başarısını ciddi biçimde düşürür. İşlem öncesi en az 2 hafta, tercihen 8 hafta bırakılması önerilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Diş eti çekilmesi kendiliğinden iyileşir mi?
Hayır. Çekilmiş diş eti dokusu kendiliğinden yerine dönmez. Çekilme nedeni (periodontal hastalık veya yanlış fırçalama) giderildikten sonra daha fazla çekilme engellenebilir; ancak mevcut çekilmeyi kapatmak için cerrahi gereklidir.
Diş eti grefti ağrılı bir işlem midir?
İşlem lokal anestezi altında yapıldığından ağrı hissedilmez. Donör sahası olan damakta işlem sonrası 3–7 gün hafif ağrı ve hassasiyet olabilir; ibuprofen veya parasetamol ile yönetilir.
Kaç diş tek seansta tedavi edilebilir?
Vakaya göre değişir. Yaygın çekilmelerde genellikle 1–2 çeyrekte birden tedavi uygulanabilir. Uzm. Dt. Berkay Kılıç, kapsamlı vakalarda en az sayıda seansta maksimum kapsama odaklanan bir yaklaşım benimser.
Tedavi sonrası çekilme tekrar olur mu?
Çekilmenin altta yatan nedeni (yanlış fırçalama, periodontal hastalık) giderilmişse nüks riski düşüktür. Doğru ağız hijyeni tekniklerini öğrenmek tedavinin bir parçasıdır.